kana dhacayey koonfurta Somaliya,  Jubooyinka, Gedo  iyo dhinac kale  konfurta mudug ee Galkacyo iyo gobolka Galgaduud sida Balanbale,C/waaq iyo Dhuusa Mareeb. sidoo kale waxaa dagaaladaasi ka socdeen jiidda waqooyi sida xuduudda gobolka Sool iyo Tog Dheer gobolka Sanaag degmadda  Ceerigaabo.

 Cadde Muuse  xilliga dagaaladaasi soconayeen waxaa uu ku noolaa  wadanka  Canada dagaalkaas oo lagu soo qaaday dadka uu haatan madaxda u yahay kama  uusan geeysan wax  gacan ah  ficil ah iyo hadal toona ah.

Maamul goboleed Puntland ayaa la dhisay sannadkii 1998-dii kaasoo uu Cadde Muuse  ka mid ahaa  xubnihii sida weyn uga soo  hor jeeday oo diidanaa  dhismiha  maamul Goboleedka Puntland iyo taaba galin tiisaba. isagoo   fikradiisu ku salaeysnaa in aan lagu soo darin goboladda  Sool iyo Sanaag  aysana ka mid noqon maamulka  Punland.

     Wuxuunna  qabay fikrad sheegeysa in  laga dhigo Maamulka la dhisayo     gobalaada Bari, Nugaal.& Mudug, nasiib wanaag ma aysan her galin fikirkaasi.

   Waxaana sannadkii 2001-dii  soo ifbaxa y khilaaf  Siyaasadeed oo si weyn  hareeyey  maamul goboleedka Puntland kana dhashay Diidmadii doorashaadii Cabdulaahi  Yuusuf uu diiday inuu qabto waqtigiina kororsaday  kadibna waxaa  gacan adag kala  hor yimid shacabka Punland, Taasoo xididadda loo siibtay maamulkii  Col.Cabdulaahi  kasoo u soo cararay magaladda Galkacyo saldhigna ka dhigtay.

kadibna waxaa la isugu yimid doorasho  cusub  waxana la doortay Jaamac Cali Jaamac 18/11/2001 kdibna waxaa kusoo duulay sadax bari kadib  Col  Cabdulaahi Yuusuf ,isagoo ka saaray magalaada Garoowe  21/11/2001-kii  islamarkasna ku beegnayd 5-tii bishaa Ramadaan.

kadibna waxaa biloowday dagalo ka dhex dhacay labadaasi Colonel- waxana looga taag roonaaday Col. Jaamac Cali  Jaamac kaasoo u baxsaday dhica  dalka Jabuuti  kadibna waxaa  dagaladdii Si hiil ah usoo galay   Cadde Muuse   waxuuna hogaamiyey  dagalkii ka dhacay dhuudo 30/12/2002 kasoo looga itaal roonaaday  Cadde Muuse loona baacsaday dhinaca gobolka Sanaag isagoo markii danbe saldhig ka dhigtay degmadda Ceel Afweyn ,halkaas  oo uu  ka bilaabay Inqilaab uuna taladdii kala wareegay Jaamac Cali Jaamac kuna kala qeybshay beeshiisa, halkaas oo uu ka ga  dhawaaqay jabhad beeleed uuna ugu magac daray jifi hoosaadkiisa GBB  oo la macna ah ( jabhadda  badbaadda Bahdir)) waxuuna hishiis gaar ah la galay  Col Cabdulaahi Yuusuf  uuna kaga qatay lacag gaareysa 600.000us dolar kasoo uu u soo qaaday Liibaan Muuse Boqor  iyadoo loo balan qaaday lacag inatas ka badan si uu  u baabiyo maleeshiyo  beeleed kiisa.

intaa kadib waxaa doorasho ka dhacday  Puntland  kadib markii uu ku guuleystay Col Cabdulaahi Yuusuf  madaxweyne- nimadda DFKM,Cadde Muusana uu la tartamay Madaxweynihii xilka hayey  Mudane Maxamed Cabdi Xaashi  waxuuna  dheeraaday sadax Cod oo kaliya,taasoo shook ku noqotay shacabka Puntland.

 soo bixitaanka Cade Muuse oo ay  u sabab aheeyd khilaaf aan loo baahneeyn oo ka dhex dhacay Dr. Faroolle& mudane  Maxamed Cabdi Xashi  taasoo  keentay guul darooyinka maanta lagu jiro .

kadib  wuxuu bilaabay Cadde Muuse inuu soo dhiso  xukuumaddii laga sugayey  &  qaybihii  kala duwanaa ee maamulka Puntland   isagoo  u qeybiyey  sidii  qeybtii  habar dugaag oo kale.

Beesha Cadde Muuse ee Cismaan  Maxamuud.

1.  M/weynaha Puntland.

1.- wasiirka dowladaha  hoose  & horo marinta . Cali Cabdi AWaare.

2- taliyaha booliska Yuusuf Axmed Khayr

3-hayadda kheyradka badda, Al-Xabaaib-Sacid.

4-  hayadda musiibooyinka  dabiiciga ah iyo Sunaamida.

5-  agaasimaha dekadda  weyn ee Boosaaso &  maareeyaha  dulimaadka puntland.

6-Agaasimaha Madaxtooyada Caydaruus Keenadiid.

8- agasimaha war faafinta  Nuur Shire.

9- lataliyaha madaxweynaha  C/laahi Siciid Samatar

 kadib markii loo sheegay inaaysan beeshiisu qeyb u heli karin  isna raaci karin hayadaha dhaqaalle iyo kuwa siyaasadeedba.ayuu waxuu ku jawaabay Cabdulaahiba waa sameyn jiray sidaan oo kale 1- wasiir  beeshiisu waa laheeyd., 2- taliyaha daraawiishtu  careeys  ma uu aheynoo, 3- ina Cali Taar badda ma aheeynoo,(Somco) 4- agasimaha matax tooyadda  ismaacil xaaji  warsame  ma uu ahaaynoo-5-hayadda dhismaha ayagu malaheynoo,(Nisha) 6-shuuke  istiraajiyadda & hayadaha UNta  ma uu aheynoo 7-Lataliyaha M/weynaha Gaagaab ma ahaynoo.

 Waxaa  kale oo Cadde Muusse uu ka sameeyey Ciidan loogu magic daray bir madka taliyana uga dhigay saciid garaabe, mar la weydiiyey ujeedda cidankaan & meeshuu ka tir san yahay  sida daraawiishta, booliiska asluubta , cidamadda badda  ayuu ku jawaabay midna ma ahan ee waa cidan ii gar ah  Cabdulaahi Yuusuf  waa uu leeyahay Xiif Cali Taar   baa  taliya u ah K/kacyeyna  u joogaan.

 hadaba  (Somaliddu waxay ku maah maahdaa Ratiba ritiga ka horeeyuu saan qaadkiisa leeyahay)) wax walba waxaa uu Cadde uga cabir qaatay  cabdulahi yuusuf .in kastoo Cabdulahi Yuusuf uusan kaga dayanin  meelihii uu kaga fiicnaa sida difaaca puntlaand.

Difaaca Deeganada Puntland,kasbashadda beelaha, wax wada cunidda, dhismaha ciidan adag  ee Puntland ay  laheyd, dareenka  iyo hanka siyaasadeed ee uu ka lahaa Somali weyn,Col cabdulahi yuusuf kana mashquulisay  wax badan  oo uu Puntland ka qaban lahaa  halka Cadde  muusse uu ku mashquul san yahay  kala fur furidda, kala dirka & duminta puntlaand. isagoo   bixiyey Sool iyo sanaag una howl galay  siduu dadka deegaamadaas u durkin lahaa  waxuu bilaabay xaalufin  dhaqalaha puntland  bad iyo bariba isagoo ku shubta akoono u gaar ah  uu na u haayo liibaan Muusse Boqor.

 Gen.Cadde Muusse ayaa Puntland u kala diray Sawir ahaan sidatan iyadoo aan tix ahaana ku muujin doono.

Cadde Wuxuu dhiibay gabi ahaanba gobolka Sool,Cayn iyo Sanaag oo u xuub siibatay Makhir.

Gobol Nugaal oo waxgaradkiisa,Isimadiisa iyo Siyaasiyiintiisaba ay kaso taagan yihiin,iyagoo fahmi waayey Siyaasada Cadde Muusse.

Halka Gobolka Bari ay beel Beel isu hortaagan yihiin kuna heshiin waayeen deegaankii isagoo ku dhex wada qas.

Gobolka Mudug ayaan Maamulka Cadde Gaarin waligiis,kana madax banana Maamulka Cadde.

Tixdan Murtida ah ayaan ku qeexaynaa Xaalada Guud ee Puntland iyo wax qabadka Cadde Muusse.

Sadexsaniyo dheeraad, macdanbaan safaynoo

Saliidbaa laqodayaa, ayaad nagu sasabaysee

Saakana xaalku suu yahay, caad kaama saarnee

Ee maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa  

Soonihii aad doontoo, Servey inaad udiratana

Siciimadii utalin jirey, Hadii ay saluugeen

Dhaqankaagu siduu yahay,

Maxaad soo sidaayoon, cadow kaa sugaynaa 

Hadaan saafo hadalkoo, aan kadaayo saridoo  aan hoos usii dego

Saleebaanadii toox, waa hore suntaystaa

Survey guud hajoogee, Sanbal saaka diidane

Sahan indan u dirataa, sahal maanta maahee

Maxaan soo sidaayoon, cadow kaa sugaynaa 

Buruc sooneheedii, reer samantar diidoo

isa seegte waa hore, Bacaadoo kasoo rogan

Siciid oo matalayana,haduu saaka tegeyoo kugu yiri salaamaad

Maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa  

 Xaabsadane sool iyo Sanaag koonfurteediyo Hadii uu lategey Cayn

Maxaan soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa 

Iyaguna sanaag bari, puntland kasiqe oo maakhir bay salaxayaan

Ee maxaad soo sidaayoon, Cadow kaasugaynaa 

Sabadkii Nugaaleed, salaadiintii joogtiyo

saciimadoodii aragnoo, sadex waxay kumarayaan

sunijiif agteediyo, Conoco sooneheedaba Inaanad soo agmarikarin, dawladna ay lasugayaan Ee maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa  

Seeraheeda Mudugbaan, sadexsano iyo dheeraad saldanadaadu Gaarino, saamayn aanay lahaynoo saaka iyo seben hore, sifeheedu yahay same

Ee maxaad soo sidaayoon, cadow kaa sugaynaa  Dadkeenii siraadiyo, areedada ku noolaa Silic bay mareenoo, u socdaale aakhiro
Inta saaka noolina, sedrigey ku haystaan
Saxalkaa ku foorara, saantey sariiktaan
Siqiirkaa lasuujaa, maatadaa lasolayaa
Ee Maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa  

Cimri tegey samaanbaa,  lagu sii wadici jirey

Hadii aan sifeeyoo, siyaasdaada fiirshana

Waxa aad usoctaa, puntland soohdinteeduba

Bari inay kusimantoo, aad katahay siciim kore

Sokeeyehaa'iyo adiguna sunaada aad kagurataan

Ee Maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa  

Waxay saban sabdhaysaba, meel roon bey saldhiganoo

Puntland samaaniyo, khayrbaa eebe siinoo

Salowgaad kutuurtiyo, siriqda way kabixiyoo

Saatirkaa asturayoo, sinsaaradaada kaga filan

Adiguna sirlowow, sifahaagi aragnaye

Ee Maxaad soo sidaayoon, Cadow kaa sugaynaa

A.H.Mohamed

Deeble72@hotmail.com