London (WNT)-Weligii ma salaadin,Ma soomin,balwaduhuna uma kala soocna haddana waxaa uu hadda diinta ka xiggaa wadaadka caalimka ah,oo isagu barshada diinta  iyo ku dhaqankeeda jaamacad uga soo baxay dhinaca asluubta marka laga eegana ah shaqsi aad loogu daydo dadkuna ay jecel yihiin,waxaa mararka qaarkood kuu soo baxaya sawir ah, in aduunku madaxa ku socdo cajiib nin baa laga sheegay ma anigaa walaan mise cadan baa laga heesayaa?. 

Ma la oran karaa horay dadku waa kala soocnaayeen ee xilligii maxkamadahay isku yaacday?lama oran karo oo jabku waa ka horeeyey,malaha digtooni baan jirin,waxaana sahlanaatay in si aan kala sooc lahayn loogu dhuunto oo weliba si tartiiba ah ugu milmo ma xishoode gaamuray wadaadadii ay ka go'nayd inay mar uun arkaan xukun islaamiya,  waxaase aysan dhab ugu bislaan xagga mukhaabaraadka ama daba galka iyo hargardaamooyinka kuwa u shaqeeya sirdoonka dalalka Soomaaliya daneeya iyo weliba casharadii iyo waayo aragnimadii laga dhaxlay ururadii iyaga ka horeeyey oo ay ka mid ahaayeen, FIS Aljeeriya,Xamaas Falastiin,Dalibaan iyo gooni u goosatada Jejniya, intaan halkaas la gaarin waxaa dhuunta ugu shubay miday isaga qaldantay "QABIIL IYO DIIN" tacadina horay u gaystay, qabiilku ma reebana sida diintu sheegtay laakiin waxaa laga hadlayaa waa inaan si qaldan loo isticmaalin. 

Prof Max'ed Said Samatar oo ah nin caalim ku ah arimaha dhaqaalaha iyo siyaasada ayaa mar talabixin ka jeedinayey shir lagu casumay oo uu isu yeeray nin istusay in Soomaaliya madaxweyne ka noqday ayuu u sheegay inay la macne tahay nin laba buurood oo dhaadheer oo is dhinacyaal midood cirfka sare kaga istaagay isla markiina ku fakaray inuu u talaabo buurta kale isaga oo aan hoos eegin haadaanta u dhaxaysa labada buurood, haddii si loo eego waa sidii wax u dhaceen. 

Kolkii ay ku jabeen wadaadu dagaalkii Araare ee sanadii 1991 ayay go,aansadeen inay u haajiraan cirifka bari ee Soomaaliya gaar ahaan magaalada Boosaaso oo kolkaas ay gacanta ku hayeen wadaado aad tiro yaraa haddana aad tayo wanaagsanaa marka laga eego xagga shaqa badnaanta,asluubta iyo weliba aaminka waxaana hal mar dadkii ku hadaaqeen (wadaada Ikhwaanka ama itixaad),waxaa qaaday daad markii ay soo galeen wadaado ka soo haajiray dhanka cirif koonfureed,kuwaasi oo xarumo ka dhigtay meelaha halbowlaha u ahaa magaalada Boosaaso sida isbitalada iyo xeryaha dawlada. 

Waa xilli la soo qaxay oo ay socdaan ama dheceen dagaalo sokeeyo waxaana si fiican loo kala aqoon dadka dhaqnaa gobolada marka laga eego xagga haybta,waxaa jirta dhaqaale xumi waxaa wax xoogaa dhaqaale ah lagu tuhmayaa wadaada (cantuugo jiilaal canba can uu bidaa),waxaa nin walbaa si tartiib ah u galay wadaada dabcan rag ay daacad ka ahayd waa jireen,laakiin waxaa badnaa xariifka surweelka kubka ka xaabiyey cimaamada madax ku duubtay, ma ka diin baa? Mise busaaradaa la gashay?, malaha busaarada la gashay ileen shabeel marabi ma noqdee. 

In yar ka dib kolkii uu dhacay gaalkii lagu hoobtay ee u dhexeeyey Al-Itixaad iyo SSDF ayaa hal mar la arkay rag culumo u muuqday oo garka makiinada ku boobay,qayilaadana la soo fariistay buushashka lagu marqaamo, haddii ay biyaha kulul heli karaana cid ay uga haybaysan lahaayeen ayaan jirin, marar qaar ayaad is tusi kartaa war dadka diinta miyaa lagu khasbay?nin baa laga sheegay 20 jir Mudug jooga rabi uma xil qarin,kanise maba kala jecla. 

Guud ahaan dagaaladii qabsaday wadaada ayaa laga qori karay buugaag aysan baabuurtu qaadi karin waxaana laga heli karay faa'iido aad u ballaaran, haddii si fiican loo maarayn lahaa dad badani aysan dhinteen, sheekha ugu cilmi badan gobolada Puntland safka horena ka geli kara culumada Soomaaliya oo ka cududaartay in magiciisa la shaaciyo oo isagu dagaalka diidanaa ayaa sheegay inay qaadan karto 15/20 inay ku gaaraan heerka ay markaas joogeen haddii dadka dagaal lagu qaado, waxaana uu mar walba ku adkaysanyey dadka jahliga ha laga saaro oo wax la baro intaan xabada lala boodin allow talo ma hayd.

Talada sheekha lama qaadan waxaana tala lagu moosay in xabada xal laga doono si jidbo iyo caadifad qabiil ku jirto waranka laysaga aslay,waxaana si u le'day da'yar xufaad u badaney laga bilaabo miyaga magaalada Buurtile ilaa degmada Laas qoray oo, aakhirkii wadaado ku kala guureen,waxaase dhimashada ugu badani ka dhacday magaalada Garoowe. 

Col,Yuusuf wuxuu ku dadka ku jiitay in arrintu qabiil tahay.