Ku: Xukuumadda Puntland
Ku: madaxda urur xisbiyeedyada cusub ee Puntland
Og: Qurba joogta & Qaybaha kala duwan ee Bulshada Puntland
Walaalayaal sidaan ogsoonahayba waxaa caado u noqotay bulsha soomaaliyeed guud ahaan inay ka wahsadaan amaba aysan u dhaqaaqin sidii ay u samayn lahaayeen ka hortag masiibooyinka siyaasadeed, amaba u xalin lahaayeen inta arimuhu aysan gaarin meel ay adag tahay xal u helideedu waxaa jirta xikmad oranaysa dhididkaaga hore dhiigaaga dambuu baajiyaa, hadii aan cibro qaadanayno inaguma yara dhacdooyin iyo taariikho u sansaan eg xaaladaha aynaan odorosayn ee muuqaalkoodu uusan qarsoonayn,ee ah in dad yar indheer ma garato ahi rabaan inay
Puntland ugu ridaan ceel aan dowlis lahayn , illaah waxaan ka rajaynaynaa inuusan sida cadawga Puntland damacsan yihiin aysan noqon, Puntland dadkeeda kuma yara waxgarad, cuqaal, wadaniyiin, ciidammo culimo, aqoonyahano xalin kara mashaakilaadkooda ka soo horjeedsan kara xumaha inta uusan baadilku uusan xaq noqon, hadaba halkaan waxaan rabaa inaan hurdada ka kiciyo caqliyadaas, ama xoogaga samaha ee reer puntland inayan dab damis noqone marka horeba taraqa iyo gaaska kala fogeeyaan.
1 Waxaan halkaan talo gaara ugu soo jeedinayaa madaxda iyo xoogaga urur xisbiyeedyada ugubka ah ee Puntland talooyinkaas oo ah :
2 )marka hore mahad balaaran baan u soo jeedinaynaa ururxisbiyeedyada iyo mada
xdoodaba maadaama ay ku dhiiradeen ayna fahmeen in uusan xal waaraya umadeena u ahayn habkii qabaliga ahaa ee Puntland ku dhaqmaysay tan iyo markii puntland dhidibada loo taagay inkastoo uu waqtigiisii lagu soo baraaray hadana ay tahay waqtigii shacabku wax xukumi lahaayeen ee uusan wax dooran doonin dad tiro yar oo xaamilu sowt ah , dad badanina ay dulmi ku qabeen ama ay tirsanayeen
3) waxaan u soo jeedinayaa inaysan ururadu furid urur kaliya ku ekaan ee waa inay hadaba bilaabaan kana shaqeeyaan wacyi gelinta bulshada ee nabada iyo dimoqraadiyada ayagoo markasta la tashanaya xukuumada puntland kalana shaqeeyaan dowlada dhisida maxkamada dastuurigaa iyo howlaha kale ee xukuumada horyaal sida tirokoobta, democratization ka IWM waa in ayagu qabtaan ama shirar wacyi galineed,ku saabsan dhowrista nabadgelyada, ka shaqaynta horumarinta siyaasada puntland, faaiidada dimoqraadiyada diinteena waafaqsan, maadaama ayaga loo ogolyahay inay howlahooda siyaasadeed bilaabaan shiri karaana markay buuxiyaan shuruudihii looga baahnaa, iyo waqtiga loo asteeyey ma lihi ha bilaabeen compaign siyaasadeed ee waa waa inay aamusiyaan qolyaha ku howlan ama wax u dhimaya sumcada sharafta iyo magaca puntland bulshada caalamkana ka gadaan hanaanka xisbiyada badan ee puntland cagta saartay waa inay ka feejignaanaya in lagaga faaiideysto ama la isticmaalo magacyada urur xisbiyadooda, oo ka bibna nabada khalkhal la geliyo.
4) waa inay tusaan ama muujiyaan inay ayagu u yihiin islaaxiyaal ( constructive ) ama badiilka mucaarad ku sheega yare ee diiday inay xisbiya furtaan oo maraan habka dastuuriga ah kana shaqaynaya amni xumida, dunduminta iyo sumcad dilka (destructive opposition) puntland lana shaqaynaya ama ku darsamay cadowga badan ee Puntland iyo dadkeenu leeyahay ee mandiqada aan ku noolnahay (aan xusuusano sida horey xoog iyo lacagba loogu bixiyey baabiinta Puntland)
5) sidoo kale waxaan xukuumada puntland uga mahadcelinaynaa siday uga goantahay gaarsiinta horumarka iyo dimoqraadiyada Puntland una soo jeedinaynaa in ay kaabid (empowering) u sameeyaan ururada siyaasada cusub ee wadankooda jecel uma sahlaan siday howlahooda u guda geli lahaayeen waqtiga ku haboon ayna ka taxadarto inaan qaswadayaal ku gaban ama ka helin fursado ka helin ogolaanshahaas.
6) waxaan xusuusinaynaa hadaan nahay bahda qurbajoogta reer puntland inaanan raali ka ahayn waxkasta oo wax u dhimaya nabadgelyada, magaca, iyo wada jirka puntland aana la xisaabtami doono oo aanan ka ogolaanayn ciday doonta ha noqotee ama meeshay doontana ha joogtee qofkii mucaarad ama raba inuu wax saxana uu maro wadada saxdaa xisbiyo furtaan waqtigaa xalin doona waxyaabaha yaryar ee ay tabanaysaane wax u dhimin meesha uu quuddaraynayo inuu xukumo.
Wabillahi towfiiq
AMF UK
*FG: Qof kastaa xaq buu u leeyahay inuu XOG, AQOON, iyo TALO , gaarsiiyo dad-weynaha, ama uu celiyo JAWAAB.