Dadka Soomaalida waa dad af-ka-nool ah. Waa bulsho ay hagto maansada iyo guud ahaan suugaant afka looga hadlo, kana kooban gabay, heeso, buraanbur, jiifto, geerar iyo in kale oo badan. Suugaanta waxaa loo isticmaalaa xumaan iyo wanaag. Waa sida seef laba af leh, oo hadba ninka ama naagta tirisaa ay sidii ay doonto u isticmaalo karto. Gabayada iyo heesaha waxaa loo adeegsadaa kicinta, abaabbulka, dagaal-gelinta iyo isku-dirka bulshada.
Waxaan tusaale u soo qaadan karnaa gabayadii dir-diraalaha ahaa ee Cali Dhuux Aadan; waxaan soo qadan maansadii dagaalka aheyd ee Alle ha u naxariistee Khaliif Sheekh Maxamuud uuga isaga celinayey cadowgii ku kacsanaa bulshada Puntland, isagoo isticmaalayo suugaan kicin iyo dhiirigelin ah.
Waxaa xusid mudan abwaanimadu iyo maansada/suugaanta inay leedahay sharci iyo qawaaniin la raaco, balse qofka aan abwaan dhab ah aheyn ama aysan u kala cadeyn sharciyada iyo qawaaniinta suugaanta wuxuu dhex dabaashaa bad wada dhiiga, waa sida hadda ka muuqata falka uu ku kacay walaalkay “abwaan” Cabdirashiid Jabriil
Haddaba nin la yiraahdo Cabdirashiid Yuusuf Jibriil ee sheegta ama sita magaca “Abwaan,” una muuqda nin d’a yar aadna moodo inuu ku helay magacaas hab malaha aan ka fogeyn bililiqeysiga maanta ka jira Soomaaliya, sida waxaad maqleysaa “DR., Professor..Janaraal,” oo inta badan ku saleysan buf iyo been aan sal laheyn. Waxaan abwaanimada uu sheeganayo Cabdirashiid Jabriil ku beeninayaa isagoo aan aqoon sharciga iyo aqoonta suugaanta.
Isku Dirka Dowladda Puntland iyo Bulshada
Waajibka saaran qofka abwaanka ah waxaa ka mid ah inuu ka fogaado isku dirka iyo isku dhaca bulshada, isagoo isticmaalayo suugaan sumeysan, laakiin walaakay Cabdirashiid wuu ku guuldareystay taas. Wuxuu abuuray hees uu ula danleeyahay inay isku dhacaan bulshada iyo dowladda Puntland, gaar ahaan beelaha Qardho iyo Garoowe. Wuxuu xoqay, oo kacshay dareenka dadka u dhashay gobaladaas taasoo abuuri karta isk-hor-imaad, weliba gacan ka hadal ah. Mar hore wuxuu iska hor-imaad ka bilwoday qurbo-joogto Puntland, oo aan waxba isula harin, salna ay u tahay ereyada sumeysan uu ninkaas ku faafiyey Youtubka iyo baraha internetka.
Cafis iyo Saamax
Qofka bina-aadamka ah waa gafaa, laakiin gafka wuxuu ka bixyaa cafis iyo saamax inuu weydiisto umada uu qaladka ka galay. Ninka sita magaca “abwaan” ee la yiraahdo Cabdirashiid Yuusuf Jibriil hadalada suntan ah ee dir-diraalaha ah, oo uu ku faafiyey mareegaha internetka, waxaan u soo jeedinayaa, waa inaad dowladda iyo bulshada reer Puntland aad weydiisataa cafis iyo saamax (apology). Waa inaad si geesnimo leh, intaad hortagto bulshada aad cafis weydiisataa bulshada aad ka dhex abuurtay qalalaasaha, adigoo u maray suugaan ama hadal.
Waa maanta Qardho waxaa laga furay xabsi qurux badan, oo ay weliba wafdi sharaf leh ee ka socda qaramada midoobay ay goob jog ka ahaayeen. Ninka ragga wuxuu qiime iyo qaaya leeyahay markuu gef geysto, inuu raalli-gelin ka bixiyo. Waa adiga iyo ragnimadaada.
Fahad Sheekh Macalin
Siyaasi2012@yahoo.com
*Fiiro Gaara ah:Qof kasta xaq buu u leeyahay inuu AQOON, XOG iyo TALO gaarsiiyo dad-weynaha ama uu celiyo JAWAAB.